De film waarop Amerika al maanden wachtte kwam gisteren - Aswoensdag - uit. The Passion of the Christ van Mel Gibson ging in première in 2800 bioscopen. De meeste recensenten spreken over een schaamteloze orgie van geweld. Maar het publiek komt massaal opdagen. Intussen woedt het debat voort over de mogelijke antisemitische boodschap.

De film toont tot in de gruwelijkste details de laatste twaalf uren van Jezus' leven. Gibson, lid van een zeer conservatieve stroming in het katholicisme, wilde tweeduizend jaar na dato een realistische film maken om te benadrukken dat Jezus voor de zonden van de mensheid stierf.

Het eerste deel is een thriller, waarin het verraad en de arrestatie van de Verlosser aan bod komen. In deel twee worden alle middelen ingezet om de lijdensweg te tonen. Als iemand betwijfelde of het echt zo erg was, heeft Gibson het antwoord: nog erger.

Belangrijke recensenten kraken de film. Newsweek schrijft: ' De film zal eerder nachtmerries dan devotie inspireren.' 'Een van de afschuwelijkste films in de geschiedenis', vindt The New Yorker. ' Een ziekmakende doodsreis.' New York Magazine: 'Gibsons ijver zit evenzeer in de sfeer van sadomasochisme als in christelijke vroomheid.'

Alleen Roger Ebert, recensent van talloze lokale kranten, spreekt van 'een grootse film', die afrekent met alle sentimentele verbeeldingen van het lijden van Christus. Bioscoopgangers zijn vaak diep geroerd en enthousiast. Aan het geweld storen ze zich minder. 'Niet erger dan in Terminator II', aldus een bezoeker.

The Passion of the Christ minimaliseert de rol van Pontius Pilatus, de Romeinse gouverneur van Judea. De verantwoordelijkheid van Jezus' joodse volksgenoten is juist stevig aangezet. De film zelf wordt te eendimensionaal gevonden om antisemitisch te zijn. Maar commentatoren - joods en niet-joods - achten een antisemitische interpretatie mogelijk: de joden hebben het gedaan.

Om die reden kwam de New Yorkse kardinaal Edward Egan woensdag met een 'boodschap van liefde'. Elke suggestie van vijandigheid tegenover een individu of groep om ras, etnische achtergrond of religie, schreef Egan in de New York Post, is moreel laakbaar en wordt volledig afgewezen door de katholieke kerk.