Hilversum (Van onze redactie) 8 april 2005 - De twee toespraken die de
kardinalen nog vóór het conclaaf te horen krijgen, zullen zeer waarschijnlijk in
het teken staan van spiritualiteit en oecumene. Dat zegt kerkhistoricus prof.dr.
P. Nissen vandaag tegenover katholieknederland.nl.Nissen leidt een en
anderaf uitde keuze van de beide sprekers: priester Raniero Cantalamessa en
kardinaal Thomas Spidlik. Cantalamessa heeft zijn leven gewijd aan het
spiritueel duiden van het evangelie voor een breed publiek. Spidlik is kenner
van de spiritualiteit van het Oosters Christendom en was adviseur vanJohannes
Paulus II op oecumenisch gebied.
Beslissing van algemene vergadering
Tijdens de algemene vergadering gisteren hebben de aanwezige140 kardinalen
besloten dat zij dinsdag de 14e en maandag de 18e april zullen worden
onderhouden over de toestand van de kerk en de noden van deze tijd.Cantalamessa
zal zijn toespraak donderdag 14 april houden en Spidlik zal maandag de 18e
spreken, kort voor de intrede van de kardinalen in het conclaaf.
Aanwijzingen
De toesprakenzullen als titel hebbenDe Eligendo Pontifice, ‘Over de
keuze van de paus’. Zij worden geacht de actuele toestand van de Kerk en de
noden van deze tijd behandelen. Nissen: “Het deed mij goed te vernemen dat deze
belangrijke toespraken gehouden zullen worden door Cantalamessa en Spidlik. Zij
behoren zeker niet tot het conservatiefste deel van de Kerk”.
Cantalamessa
De Italiaan Raniero Cantalamessa (1934) is kapucijn en behoort daarmee tot een
orde die zich sinds jaar en dag toelegt op prediken en op het verspreiden van
het Evangelie onder brede lagen van het volk. Hij is doctor in de theologie en
de klassieke talen. Na een hoogleraarschap aan de universiteit van Milaan, met
als leerstoel het Vroege Christendom, wijdde Cantalamessa zich vanaf 1979
volledig aan het preken.
Predikant van het pauselijk huishouden
Al in 1980 benoemde Johannes Paulus II Cantalamessa tot predikant van het
pauselijk huishouden. In die hoedanigheid verzorgde hij bijvoorbeeld alle preken
in de pauselijke kapel in het Vaticaan tijdens de Veertigdagentijd en de Advent.
Via Rai Uno legt de priester bovendien wekelijks het evangelie van de
zondag uit. Raniero Cantalamessa wordt algemeen gezien als een begenadigd
communicator.
Spidlik
De Tjech Thomas Spidlik (1919) is jezuïet. Hij bracht een belangrijk deel van
zijn studietijd door in Maastricht. Hij studeerde er aan het Canisianum, een
theologiefaculteit van de Jezuïeten, die overigens in 1968 is opgeheven. Ook
zijn priesterwijding ontving hij in 1949 in Maastricht.
Encykliek over oecumene
In zijn verdere leven was hij lange tijd hoogleraar in Rome op het gebied van
het Oosters Christendom. Hij verrichte veel onderzoek naar de spiritualiteit van
Oosterse christenen. In 1995 leidde Spidlik de retraite die de paus heeft
geïnspireerd tot zijn encycliek over oecumene, Ut unum sint. Het zijn
voor een belangrijk deel de overtuigingen van deze jezuïet die vorm gaven aan de
encycliektekst.
’Geen toespraak over moraal’
Nissen: “Het lijkt onwaarschijnlijk dat deze mannen een toespraak zullen houden
over bijvoorbeeld moraal. Beiden leggen waarschijnlijk het zwaartepunt bij het
verstaan van het evangelie, bij spiritualiteit. Spidlik gaat ervan uit, getuige
de encycliek waar hij toe bijdroeg, dat de kerken allereerst naar eenheid in
spiritualiteit moeten streven. Dat is volgens deze Tjech de beste basis voor
verdere bewegingen richting hereniging.”
Sprekers geen pauskiezers
Opmerkelijk is volgens Nissen dat noch Spidlik, noch Cantalamessa tot de
pauskiezers behoren. Cantalamessa is geen kardinaal enSpidlikis ver in de 80
en daarom niet kiesgerechtigd. De Jezuïet behoort tot de laatste groep
geestelijken die door Johannes Paulus II tot kardinaal werd verheven, in oktober
2003. Hij werd destijds op eigen verzoek en bij wijze van uitzondering
vrijgesteld van de bisschopswijding,normaal gesproken voor priesters verbonden
aan de kardinaalscreatie.
