Rick Warren ziet Bijbel als citatenboek

door onze redacteur Aldwin Geluk

VEENDENDAAL - In de boeken van Rick Warren gaat de Bijbel nergens werkelijk open. De Bijbel is voor hem een citatenboek van losse teksten, waaruit hij naar gelieven put wanneer hem dat uitkomt. Eerst formuleert hij zijn leer, vervolgens zoekt hij daar bijbelteksten bij.

Dat zei ds. M.B. Gorsira, predikant van de vrije baptistengemeente in Delfzijl zaterdag in de Poortkerk in Veenendaal. Gorsira sprak daar op een congres van de George Whitefield Stichting, met als thema 'Omdat het om God gaat'.

Gorsira heeft het populaire boek Doelgericht Leven van de Amerikaanse baptistenpredikant Rick Warren twee keer doorgelezen en alle bijbelverwijzingen opgezocht in de 'echte Bijbel'. Hij komt op basis daarvan tot de conclusie dat Warren, die veelvuldig gebruik maakt van parafrasevertalingen, de Bijbel klakkeloos citeert en daardoor ,,op zijn minst tot zeer eenzijdige conclusies komt''.

Bovendien presenteert Warren in zijn boeken ,,een grote versimpeling van het evangelie'', vindt Gorsira. ,,Zijn evangelieverkondiging is oppervlakkig en incompleet, en daardoor te moralistisch en activistisch. Omdat Rick Warren serieuze studie van de Schrift verwaarloost, heeft hij te weinig oog voor het kruisdragen met Christus. Niets over de gebrokenheid van het bestaan. Het is allemaal te rooskleurig, te zonnig.''

Sinds hij Doelgericht Leven heeft bestudeerd, kan Gorsira één vraag niet van zich afschudden: ,,Hoe is het toch mogelijk dat de evangelische beweging zó enthousiast is over dit boek en deze campagne, terwijl zo overduidelijk is dat er bijzonder slordig met de Bijbel wordt omgegaan? Ik heb dat een paar keer met collega's besproken, en die zeggen dan: je hebt misschien wel gelijk, maar het wérkt wel. En dan wijzen zij op stijgende bezoekersaantallen van bijbelkringen en kerkdiensten.''

Blijkbaar is succes maatstaf geworden voor waarheid, concludeert de predikant. ,,Waarheid legt het af tegen harde cijfers. Het deert ons niet dat er zo met Gods woord wordt omgesprongen, als het maar werkt. Wat zit je dan te zeuren? Kijk naar de zegen!''

In zijn bij vlagen geëmotioneerde toespraak ging de baptistenpredikant in op de door hem gesignaleerde tendens dat evangelisch Nederland het evangelie steeds meer versimplificeert. ,,We hebben geloof en bekering zo laagdrempelig gemaakt, dat we niets meer kunnen met Jezus' woorden 'Strijdt daarom om in te gaan door de enge poort'. Want het evangelie dat wij verkondigen kost niks en vraagt niks. Het levert ons alleen maar van alles op. We lijken in niets meer op die persoon die alles wilde opgeven om de akker te kopen waarin een schat verborgen lag.''

De populariteit van de boeken en gemeenteopbouwmodellen van Rick Warren, zijn volgens Gorsira dan ook ,,een weerspiegeling van brede tendens in evangelisch Nederland dat Gods Woord niet meer voldoende is voor evangelisatie in deze tijd''. ,,We zijn afhankelijk geworden van modellen die hun wijsheid peuren uit managementtechnieken en psychologische analyses.''

Dit alles neemt niet weg dat Gorsira ook een aantal positieve punten in Warrens geschriften heeft ontdekt. ,,Ik kan niet anders zeggen dan dat Rick Warren een goed communicator is. Hij schrijft praktisch en helder, en in zijn boek Doelgericht Leven staat heel veel dat de moeite van het lezen en overdenken waard is.''

Warrens 40-dagenmodel, waarin de hele gemeente thuis het boek leest, daarover doordeweeks op gesprekskringen doorpraat en waarin ook de zondagse kerkdiensten op de lesstof worden afgestemd, vindt Gorsira ,,goed doortimmerd''.

Moet je zulke felle kritiek als deze dan wel zo openbaar spuien? Brengt dit geen schade toe aan het werk dat de Here doet in Nederland? Moeten we niet ophouden elkaar te bekritiseren? Dit soort vragen kreeg Gorsira veelvuldig, toen bekend werd dat hij een kritische toespraak over het werk van Warren zou gaan houden. ,,Inderdaad, we moeten niet ongenuanceerd allerlei kritiek uiten, maar tegelijk zijn we verplicht alles te toetsen. De Bijbel geeft ons vier stelregels: dooft de Geest niet uit, veracht te profetieën niet, toetst alles en behoudt het goede. Dat het model van Rick Warren werkt, is ontegenzeggelijk waar. Maar dat ontslaat ons nog niet van de opdracht álles te toetsen.''

Gorsira deed zijn uitspraken zaterdag voor een gemęleerd publiek. De ruim honderd aanwezigen waren afkomstig uit zowel de gereformeerde gezindte als uit evangelische en baptistenkerken. De George Whitefield Stichting, die de congresdag organiseerde, is een organisatie die het gedachtegoed van de Angelsaksische Puriteinen onder de aandacht van Nederlandse christenen probeert te brengen. Het Puritanisme is een beweging die zijn oorsprong vindt in de achttiende en negentiende eeuw, die een grote nadruk legt op een 'puur', geheiligd geloofsleven. Bekende puriteinen zijn John Owen, George Whitefield, Martin Lloyd-Jones en J.I. Packer.

Ds. H. van den Belt, hervormd predikant in Nijkerk, sprak zaterdag over de Westminster Catechismus, een zeventiende-eeuws belijdenisgeschrift uit Engeland, dat volgens hem een ,,ongekend grote'' invloed heeft gehad op de kerk. Hij vertelde dat de opstellers deze catechismus schreven om volwassenen, maar juist ook kinderen, kennis te laten maken met de geloofsleer. Van den Belt vindt het jammer dat 'het kennen van de leer van het geloof' tegenwoordig weinig populair meer is. ,,Terwijl oppervlakkigheid in het geloofsleven vaak juist voortkomt uit een gebrek aan kennis. De geloofsleer is het skelet van het geestelijke leven. Als je alleen maar botten hebt, heb je dode orthodoxie. Wat dan overblijft is wat de Amerikanen: Jellyfish-theology noemen, kwallentheologie.''

Daarom vindt Van den Belt het ,,van wezenlijk belang'' om ook nog vandaag jongeren de grondregels van het christelijk geloof aan te leren, wat hem betreft zelfs verplicht uit het hoofd. ,,Zo heeft de christelijke gemeente de eeuwen door de kinderen en jongeren onderwezen. Juist in een postmoderne tijd waarbij de nadruk niet langer ligt op parate kennis, maar op de vaardigheid om de kennis te kunnen vinden - ,,ik kan het wel vinden op het internet, dominee'' - is het zo belangrijk om vast te houden aan kennis van de feiten, de heilsfeiten van het christelijk geloof.''

Volgens Van den Belt moet de jongere generatie beseffen dat het in het geloof eerst en vooral om God gaat. ,,Hij is het doel van ons leven. Worship en praise moeten worden gedragen door kennis van God. Dat is pas echt God genieten en verheerlijken!''