Evangelie van Judas weer opgedoken

Hilversum (ANP) 26 maart 2005 - Een Zwitserse stichting heeft een manuscript van het verloren gewaande evangelie van Judas in haar bezit. Dagblad Het Parool publiceert vandaag fragmenten van de vroeg-christelijke tekst, die door de kerk fel is bestreden. Judas komt er niet, zoals in de bijbelse evangeliën, als verrader in naar voren, maar als held.

Bankkluis
Het in het Koptisch geschreven evangelie werd volgens voorzitter Mario Roberty van de Zwitserse Maecenas Stichting vermoedelijk in de jaren vijftig of zestig in Egypte gevonden en vervolgens het land uitgesmokkeld. Tot het einde van de jaren negentig lag het manuscript in een Amerkaanse bankkluis. Een galeriehoudster in Genève kocht het aan en bracht het met Roberty onder in de Maecenas Stichting. Die werkt aan een vertaling.

Ketterij
Het evangelie is een zogeheten gnostische tekst, waarin de innerlijke kennis centraal staat die de mens zou kunnen verenigen met God. De kerk heeft de gnosis steeds afgedaan als ketterij. Kerkvader Irenaeus waarschuwde in de tweede eeuw in zijn geschrift Adversus Haereses tegen het evangelie van Judas.

Quispel
Dr. G. Quispel, emeritus hoogleraar geschiedenis van het vroege christendom aan de Universiteit Utrecht en kenner van de gnosis, betwijfelt of Judas werkelijk de schrijver van de tekst is. "Maar je mag het nooit helemaal uitsluiten", zei hij in Het Parool.

Wetenschappelijk belang
Ook betwijfelt Quispel of het manuscript een nieuw licht zal werpen op Jezus. "De grote vraag is natuurlijk of het verhaal over Judas in de bijbel juist is. Het is zuiver hypothetisch, maar ik geloof van wel." Toch acht hij het Judas-evangelie van groot historisch belang. "Voor wetenschappers zijn alle evangeliën gelijk. Wij maken geen onderscheid tussen echt en vals.''

Nag Hammadi
De Amerikaanse koptoloog (kenner van het Koptisch) Stephen Emmel vindt de ontdekking van het Judas-evangelie vergelijkbaar met de vondst van een verzameling christelijk-gnostische geschriften bij Nag Hammadi in Egypte in 1945. Tot die verzameling behoort het door Quispel in 1952 aangekochte en inmiddels volledig vertaalde evangelie van Thomas.